قلعه پرتغالیها جزیره هرمز؛ تاریخچه، معماری و راهنمای بازدید
دژی سرخرنگ بر نوک جزیره هرمز که بیش از یک قرن نماد سلطهٔ پرتغال بر خلیج فارس بود! قلعه پرتغالیها، ساخته به فرمان آلبوکرک در سال ۱۵۰۷ و بازپسگرفته در ۱۶۲۲ به دست شاه عباس صفوی؛ راهنمای کامل تاریخچه، معماری، نحوهٔ دسترسی و بهترین زمان بازدید را پیش از سفر اینجا بخوانید.
در یک نگاه
- موقعیت
- نوک شمالی جزیره هرمز، استان هرمزگان
- سازنده و سال ساخت
- آفونسو د آلبوکرک، حدود سال ۱۵۰۷ میلادی
- فاصله تا اسکله جزیره
- حدود ۱ کیلومتر (با پیادهروی کوتاه)
- بهترین زمان بازدید
- پاییز تا زمستان (آبان تا اسفند)
- اهمیت تاریخی
- پایان سلطه پرتغال با بازپسگیری در سال ۱۶۲۲
قلعه پرتغالیها:
در جزیره هرمز یکی از مهمترین بناهای تاریخی و نظامی این جزیره است که یادگار دوران استعمار پرتغالیها در خلیج فارس به شمار میرود. این قلعه در اوایل قرن 16 میلادی توسط نیروهای پرتغالی ساخته شد و بیش از یک قرن به عنوان پایگاه اصلی آنان در منطقه خدمت میکرد. بازدید از این قلعه نه تنها شما را با تاریخ جزیره هرمز آشنا میکند، بلکه تجربهای منحصر به فرد از ترکیب تاریخ و معماری نظامی پرتغالیها به شما میدهد.
تاریخچه قلعه پرتغالیها در جزیره هرمز
قلعه پرتغالیها که به قلعه هرمز نیز مشهور است، توسط فرمانده معروف پرتغالی آلفونسو د آلبوکرک در سال 1507 ساخته شد. هدف از ساخت این قلعه، کنترل تجاری و نظامی بر خلیج فارس و مسیرهای دریایی منتهی به هند بود. موقعیت استراتژیک هرمز باعث شد پرتغالیها بتوانند برای مدتها بر تجارت منطقه تسلط داشته باشند.
این قلعه در طول قرنها دستخوش تغییرات و بازسازیهای متعددی شده است و در حال حاضر به عنوان یکی از جاذبههای گردشگری جزیره هرمز شناخته میشود. با بازدید از این قلعه، میتوان بقایای دیوارهای سنگی، برجها و دژهای دفاعی آن را مشاهده کرد.
معماری قلعه پرتغالیها
قلعه پرتغالیها دارای طراحی چهارگوش و به شدت مستحکم است. دیوارهای قلعه از سنگهای محلی ساخته شده و برجهای مراقبتی آن هنوز هم قدرت و صلابت اولیه خود را به نمایش میگذارند. در داخل قلعه، اتاقهای مختلفی همچون انبار مهمات، زندان، و سالنهای اجتماعات وجود داشته است که امروزه بخشی از آنها باقی مانده است. این قلعه با خندقها و دیوارهای ضخیم محافظت میشد که هنوز هم بخشی از آنها قابل مشاهده است.
نکات مهم برای بازدید از قلعه پرتغالیها
بهترین زمان بازدید: فصل پاییز و زمستان بهترین زمان برای بازدید از قلعه است، زیرا هوا خنکتر بوده و شرایط مناسبی برای گردشگری فراهم میکند.
بازدید، فصل پاییز و زمستان - دسترسی: از قشم میتوانید با استفاده از شناورهای تنذرو به جزیره هرمز سفر کنید. پس از رسیدن به هرمز، قلعه در نزدیکی اسکله قرار دارد و با یک پیادهروی کوتاه میتوانید به آن دسترسی پیدا کنید.
هزینه ورودی: معمولاً برای بازدید از قلعه پرتغالیها باید هزینه کمی پرداخت کنید که بخشی از آن برای نگهداری و مرمت این اثر تاریخی استفاده میشود.
قشم با شناور تندرو به هرمز
اهمیت تاریخی قلعه پرتغالیها
این قلعه نقش مهمی در تاریخ استعمار پرتغالیها و تسلط آنها بر مسیرهای دریایی خلیج فارس ایفا کرده است. در نهایت، در سال 1622 میلادی، با کمک نیروهای شاه عباس صفوی و کمپانی هند شرقی بریتانیا، پرتغالیها از این منطقه اخراج شدند. این قلعه به عنوان یادگاری از دوران پرتغالیها در تاریخ خلیج فارس باقی مانده است.
شبکه های اجتماعی
آدرس آپارات
https://www.aparat.com/qeshmoff
پیج اینستاگرام ما
https://instagram.com/qeshmoff
قلعه پرتغالیها؛ نگین سرخ تاریخ استعمار در خلیج فارس
قلعه پرتغالیها که با نامهای قلعه هرمز و «دژ بانوی مقدسِ آبستن» (Forte de Nossa Senhora da Conceição) نیز شناخته میشود، مهمترین یادگار بازمانده از دوران حضور پرتغالیها در سواحل و جزایر خلیج فارس است. این قلعه روی نوک شمالی جزیره هرمز و در فاصلهٔ کوتاهی از اسکلهٔ اصلی جزیره بنا شده است.
آلفونسو د آلبوکرک و آغاز سلطهٔ پرتغال (اوایل قرن شانزدهم)
در اوایل قرن شانزدهم میلادی، با گشودهشدن مسیر دریایی پرتغالیها به اقیانوس هند، دریاسالار نامدار آفونسو د آلبوکرک در سال ۱۵۰۷ میلادی جزیره هرمز را تصرف کرد و ساخت این قلعه را آغاز نمود. هرمز در آن روزگار یکی از مهمترین بندرهای تجاری جهان و گلوگاه راه ادویه و ابریشمِ خلیج فارس به هند بود؛ پرتغالیها با تکیه بر همین موقعیت سوقالجیشی، بیش از یک قرن بر تجارت دریایی منطقه مسلط ماندند. ساخت و گسترش قلعه سالها به طول انجامید و در اوج خود، صدها سرباز و خانوادهٔ پرتغالی در آن سکونت داشتند.
معماری نظامی قلعه
قلعه هرمز پلانی چندضلعی و نامنظم دارد و با دیوارهایی به ضخامت حدود ۳٫۵ متر و چند برج دیدهبانی به ارتفاع نزدیک ۱۲ متر، ساختاری کاملاً دفاعی بهشمار میرود. در درون آن نشانههایی از انبار مهمات، آبانبار بزرگ، اتاق سربازان، زندان، کلیسا و سالن فرماندهی برجای مانده است. خندقها و باروهای ضخیم، قلعه را در برابر محاصرههای دریایی محافظت میکردند.
بازپسگیری هرمز در سال ۱۶۲۲ میلادی
بیش از یک قرن پس از تصرف هرمز، شاه عباس یکم صفوی فرماندهی امامقلی خان را مأمور بیرونراندن پرتغالیها کرد. در جریان بازپسگیری هرمز در سال ۱۶۲۲ میلادی، نیروهای ایرانی با همکاری ناوگان کمپانی هند شرقی بریتانیا نخست قلعهٔ پرتغالیها در قشم و سپس قلعهٔ هرمز را در محاصره گرفتند و سرانجام پرتغالیها را برای همیشه از جزایر جنوبی ایران بیرون راندند. این رویداد به یک سده سلطهٔ استعماری پرتغال بر خلیج فارس پایان داد.
راهنمای بازدید از قلعه پرتغالیها
برای دیدن قلعه پرتغالیها ابتدا باید به جزیره هرمز سفر کنید. از بندرعباس (اسکلهٔ شهید حقانی) یا از جزیره قشم با لنج و شناورهای تندروی مسافری به هرمز میرسید؛ مسیر دریایی حدود نیمساعت طول میکشد. قلعه تنها در حدود یک کیلومتری اسکلهٔ جزیره و در شمال آن قرار دارد و با پیادهرویِ کوتاهی قابل دسترسی است. بهترین زمان بازدید، پاییز و زمستان (آبان تا اسفند) با هوای معتدل است. بسیاری از گردشگران در جزیره قشم اقامت میکنند و یک سفر یکروزه به هرمز ترتیب میدهند؛ برای جابهجایی راحت در قشم میتوانید خودرو در فرودگاه قشم اجاره کنید، گزینههای تور و اقامت را در تورها و اقامتگاههای قشم ببینید و سایر جاذبههای دیدنی منطقه مانند دره رنگینکمان و دره مجسمههای هرمز را هم در برنامهٔ سفر بگنجانید. برای الهام بیشتر سری به مجلهٔ گردشگری قشم بزنید.
اعتبار تصاویر: عکسها از Okruz، ninara، Yare zaman2000، ImanFakhri و Hamed Saber در ویکیمدیا کامنز، تحت مجوزهای CC BY-SA 4.0 / CC BY-SA 2.0 / CC BY 2.0. ویدیوها از آپارات.
منابع و مراجع بیشتر
سؤالات متداول
قلعه پرتغالیها کجاست؟
قلعه پرتغالیها (قلعه هرمز) در نوک شمالی جزیره هرمز در استان هرمزگان و در حدود یک کیلومتری اسکلهٔ اصلی جزیره قرار دارد. این قلعه مهمترین بنای بازمانده از دوران حضور پرتغالیها در خلیج فارس است.
قلعه پرتغالیها را چه کسی و در چه سالی ساخت؟
این قلعه به فرمان دریاسالار پرتغالی، آفونسو د آلبوکرک، پس از تصرف جزیره هرمز در سال ۱۵۰۷ میلادی ساخته شد و سالها برای تکمیل آن زمان صرف شد. هدف از ساخت آن، کنترل نظامی و تجاری بر خلیج فارس و مسیرهای دریایی به هند بود.
پرتغالیها چه زمانی از هرمز بیرون رانده شدند؟
در سال ۱۶۲۲ میلادی، در جریان بازپسگیری هرمز، نیروهای ایرانی به فرماندهی امامقلی خان و به دستور شاه عباس یکم صفوی، با همکاری ناوگان کمپانی هند شرقی بریتانیا، قلعه را تصرف کردند و به بیش از یک قرن سلطهٔ پرتغال بر خلیج فارس پایان دادند.
معماری قلعه پرتغالیها چگونه است؟
قلعه پلانی چندضلعی و نامنظم با دیوارهایی به ضخامت حدود ۳٫۵ متر و برجهایی به ارتفاع نزدیک ۱۲ متر دارد. در درون آن بقایای انبار مهمات، آبانبار، اتاق سربازان، زندان، کلیسا و سالن فرماندهی دیده میشود و خندقها و باروهای ضخیم از آن محافظت میکردند.
چطور به قلعه پرتغالیهای هرمز برویم؟
ابتدا باید به جزیره هرمز بروید. از اسکلهٔ شهید حقانی بندرعباس یا از جزیره قشم با لنج و شناور تندرو (حدود نیمساعت) به هرمز میرسید؛ قلعه تنها حدود یک کیلومتر از اسکلهٔ جزیره فاصله دارد و با پیادهرویِ کوتاهی در دسترس است.
بهترین زمان بازدید از قلعه پرتغالیها چه فصلی است؟
از اواسط پاییز تا اواخر زمستان (آبان تا اسفند) که هوای جزیره هرمز معتدل و دلپذیر است؛ تابستان بهدلیل گرما و رطوبت بالا برای بازدید توصیه نمیشود. بسیاری از گردشگران بازدید از هرمز را با اقامت در قشم ترکیب میکنند.
جستجوهای مرتبط
ناوگان متنوع، قیمت شفاف و تحویل در فرودگاه — همین حالا رزرو کنید.